محمد باقر اديبى لاريجانى
88
مرزدار مكتب اهل بيت ( ع ) ( سيرى در احوال وافكار وآثار مرحوم علامه عسگرى " ره " ) ( فارسى )
اساتيد مهم در فلسفه و حديث و اصول و فقه به تدريس مشغول بودند . مرحوم ميرزاى شيرازى رحمهالله در رأس همه اساتيد با گنجينهاى از علوم و معارف اهل بيت عليهمالسلام به پرورش طلاب و عالمان مشغول بود ، مجلس درسش همواره از علماء و مدرسين در ازدحام بود . « 1 » مرحوم ميرزاى شيرازى رحمهالله شاگردانش را در مسائل عرفى جامعه هم تربيت مىكرد ، چگونگى معاشرت و گفتگو و همنشينى با مردم را بدانها مىآموخت و در راه تكامل يك عالِم شيعى ، هر آنچه را كه در كنار علم و تحصيلش لازم بود ، تعليم مىداد . « 2 » اين توجه و دقت در تربيت شاگردان موجب شد كه « از مجلس درس ميرزا علماى بزرگى پديد آمدند كه امثال آنها براى غير ميرزا حتى براى شيخ مرتضى انصارى رحمهالله هم پديدار نشده است » « 3 » از جمله مىتوان به آيت اللّه آخوند ملا محمّد كاظم خراسانى رحمهالله ( صاحب كفاية الاصول ) ، آيت اللّه ميرزا محمّد تقى شيرازى رحمهالله ، آيت اللّه سيد محمّد كاظم يزدى ( صاحب عروة الوثقى ) ، آيت اللّه شهيد شيخ فضل اللّه نورى رحمهالله ، آيت اللّه حاج آقا رضا همدانى ( صاحب مصباح الفقيه ) و آيت اللّه ميرزا محمد شريف عسكرى تهرانى ( صاحب مستدرك البحار ) اشاره كرد . با وجود دو ويژگى مهم ، ( يكى درك و آموختن در مكتب علمى سامرا و ديگرى درك مكتب اصولى آيت اللّه حاج شيخ هادى تهرانى توسط استادش آيت اللّه اشتهاردى ) در حضرت علّامه عسكرى و هوش و نبوغ سرشار ايشان ، موجب شد كه از ايشان شخصيّتى كمنظير و صاحب انديشه و نوآور به وجود آورد كه در بخش بعدى به بررسى انديشهها و نوآورىهاى حضرت استاد مىپردازيم .
--> ( 1 ) . معارف الرجال ، ج 2 ، ص 237 . ( 2 ) . ميرزاى شيرازى ، حاج آقا بزرگ تهرانى ، ص 56 . ( 3 ) . ميرزاى شيرازى ، ص 55 ، معروف است كه ميرزا مىفرمود : « حوزه درس ما از حوزه درس مرحوم شيخ انصارى هم بهتر است » البته ايشان در مقام خودستايى نبوده بلكه در مقابل شاگردانش تواضع مىكرده بدين معنا كه « امثال شما دوستان عزيزى كه من دارم حتى شيخ انصارى رحمهالله هم نداشته است » در حقيقت ميرزا شاگردانش را صاحب شخصيت مىدانسته نه خودش را .